Quỳnh Hải nguyên tiêu
Nguyên tác: Nguyễn Du
瓊海元宵
阮攸 (清軒詩集)
元夜空庭月滿天
依依不改舊嬋娟
一天春興誰家落
萬里瓊州此夜圓
鴻嶺無家兄弟散
白頭多恨歲時遷
窮途憐汝遙相見
海角天涯三十年
- Phiên âm -
Quỳnh Hải (1) nguyên tiêu
Nguyễn Du (Thanh Hiên Thi Tập)
Nguyên dạ không đình nguyệt mãn thiên
Y y bất cải cựu thiền quyên (2)
Nhất thiên xuân hứng thùy gia lạc
Vạn lý Quỳnh Châu thử dạ viên
Hồng Lĩnh vô gia huynh đệ tán (3)
Bạch đầu đa hận tuế thời thiên
Cùng đồ liên nhữ dao tương kiến
Hải giác thiên nhai tam thập niên (4).
(1) Quỳnh Hải, Quỳnh Châu: Huyện Quỳnh Côi, tỉnh Thái Bình, quê vợ của Nguyễn Du. Sau khi Nguyễn Khản thất lộc, Nguyễn Du về lánh nạn ở Quỳnh Côi.
(2) Thiền quyên: Dáng đẹp đẽ dễ thương. Nói chung về người lẫn vật, nhưng tục quen dùng để nói riêng về phụ nữ. Ở đây chỉ mặt trăng.
(3) Hồng Lĩnh: Núi ở Nghệ Tĩnh. Nguyễn Du chính quán Hà Tĩnh. Người anh khác mẹ của Nguyễn Du là Nguyễn Quýnh âm mưu kết nghĩa chống lại nhà Tây Sơn, bị bắt không chịu phục, nên bị giết. Dinh cơ của họ Nguyễn cùng nhà cửa của đồng bào theo Nguyễn Quýnh đều bị phá hủy. Anh em Nguyễn Du chạy lánh nạn mỗi người mỗi nơi.
(4) Tam thập niên: Câu này có người cắt nghĩa là: \\\\\\\\\\\\\\\"Ở nơi góc bể chân trời ba chục năm\\\\\\\\\\\\\\\". Giải nghĩa như thế e sai, vì Nguyễn Du lúc chạy đến Quỳnh Côi lánh nạn, tuổi mới trên đôi mươi (sanh năm 1765, đậu tam trường năm 1784, chạy giặc năm 1786). Và lênh đênh nơi quê vợ chỉ trên dưới mười năm. Như vậy phải giải nghĩa là \\\\\\\\\\\\\\\"tuổi ba mươi\\\\\\\\\\\\\\\" mới đúng.
- Dịch nghĩa -
Đêm rằm tháng giêng ở Quỳnh Hải
Đêm rằm tháng giêng, sân vắng, trăng đầy trời
Vẻ đẹp của thiền quyên y cũ không chút thay đổi
Một trời xuân hứng không biết rơi vào nhà ai
Muôn dặm Quỳnh Châu đêm nay (trăng) tròn
Chốn Hồng Lĩnh không có nhà, anh em tan tác
Đầu bạc nhiều giận ngày tháng đổi dời
Đường cùng thương mày từ xa thấy nhau
Nơi góc biển chân trời (tuổi) đà ba chục năm.
- Bản dịch của Quách Tấn -
(Tố Như thi, An Tiêm xuất bản, Paris 1995)
Đêm rằm tháng giêng nơi Quỳnh Hải
Rằm tháng giêng trăng vàng lai láng,
Nghìn xưa không đổi dạng thuyền quyên.
Quỳnh Châu muôn dặm đoàn viên,
Một trời xuân hứng xuân riêng nhà nào?
Cảnh Hồng Lĩnh biết bao ly tán!
Bạc mái đầu ngày tháng đổi thay.
Đường cùng mừng thấy nhau đây,
Phương trời lận đận tuổi đầy ba mươi.
-- Bản dịch của NguyễnTâmHàn --
Đêm rằm tháng giêng ở Quỳnh Hải
***
Đêm rằm vắng ánh trăng vằng vặc
Chỉ có trăng là chẳng đổi thay
Nơi Quỳnh Châu được hưởng xuân này
Đất Hồng Lĩnh nhà tan cửa nát
Ngày tháng qua đầu giờ điểm bạc
Lòng ngổn ngang giữa bước đường cùng
Đã ba mươi, làm khách viễn phương
Chỉ có bóng trăng đêm bầu bạn
***
--Bản dịch của Viên Thu--
Đêm Tết nguyên tiêu đẹp rạng ngời,
Vầng trăng xưa cũng thế mà thôi.
Một trời xuân hứng đâu nhà vậy,
Vạn dặm Quỳnh châu vui tối nay.
Hồng lĩnh tàn gia, thân thích tản,
Bạc đầu ngút hận, tháng ngày trôi.
Đường cùng thương cảm bên nhau gặp,
Xót tuổi ba mươi giạt biển trời.
Nguyên tác: Nguyễn Du
瓊海元宵
阮攸 (清軒詩集)
元夜空庭月滿天
依依不改舊嬋娟
一天春興誰家落
萬里瓊州此夜圓
鴻嶺無家兄弟散
白頭多恨歲時遷
窮途憐汝遙相見
海角天涯三十年
- Phiên âm -
Quỳnh Hải (1) nguyên tiêu
Nguyễn Du (Thanh Hiên Thi Tập)
Nguyên dạ không đình nguyệt mãn thiên
Y y bất cải cựu thiền quyên (2)
Nhất thiên xuân hứng thùy gia lạc
Vạn lý Quỳnh Châu thử dạ viên
Hồng Lĩnh vô gia huynh đệ tán (3)
Bạch đầu đa hận tuế thời thiên
Cùng đồ liên nhữ dao tương kiến
Hải giác thiên nhai tam thập niên (4).
(1) Quỳnh Hải, Quỳnh Châu: Huyện Quỳnh Côi, tỉnh Thái Bình, quê vợ của Nguyễn Du. Sau khi Nguyễn Khản thất lộc, Nguyễn Du về lánh nạn ở Quỳnh Côi.
(2) Thiền quyên: Dáng đẹp đẽ dễ thương. Nói chung về người lẫn vật, nhưng tục quen dùng để nói riêng về phụ nữ. Ở đây chỉ mặt trăng.
(3) Hồng Lĩnh: Núi ở Nghệ Tĩnh. Nguyễn Du chính quán Hà Tĩnh. Người anh khác mẹ của Nguyễn Du là Nguyễn Quýnh âm mưu kết nghĩa chống lại nhà Tây Sơn, bị bắt không chịu phục, nên bị giết. Dinh cơ của họ Nguyễn cùng nhà cửa của đồng bào theo Nguyễn Quýnh đều bị phá hủy. Anh em Nguyễn Du chạy lánh nạn mỗi người mỗi nơi.
(4) Tam thập niên: Câu này có người cắt nghĩa là: \\\\\\\\\\\\\\\"Ở nơi góc bể chân trời ba chục năm\\\\\\\\\\\\\\\". Giải nghĩa như thế e sai, vì Nguyễn Du lúc chạy đến Quỳnh Côi lánh nạn, tuổi mới trên đôi mươi (sanh năm 1765, đậu tam trường năm 1784, chạy giặc năm 1786). Và lênh đênh nơi quê vợ chỉ trên dưới mười năm. Như vậy phải giải nghĩa là \\\\\\\\\\\\\\\"tuổi ba mươi\\\\\\\\\\\\\\\" mới đúng.
- Dịch nghĩa -
Đêm rằm tháng giêng ở Quỳnh Hải
Đêm rằm tháng giêng, sân vắng, trăng đầy trời
Vẻ đẹp của thiền quyên y cũ không chút thay đổi
Một trời xuân hứng không biết rơi vào nhà ai
Muôn dặm Quỳnh Châu đêm nay (trăng) tròn
Chốn Hồng Lĩnh không có nhà, anh em tan tác
Đầu bạc nhiều giận ngày tháng đổi dời
Đường cùng thương mày từ xa thấy nhau
Nơi góc biển chân trời (tuổi) đà ba chục năm.
- Bản dịch của Quách Tấn -
(Tố Như thi, An Tiêm xuất bản, Paris 1995)
Đêm rằm tháng giêng nơi Quỳnh Hải
Rằm tháng giêng trăng vàng lai láng,
Nghìn xưa không đổi dạng thuyền quyên.
Quỳnh Châu muôn dặm đoàn viên,
Một trời xuân hứng xuân riêng nhà nào?
Cảnh Hồng Lĩnh biết bao ly tán!
Bạc mái đầu ngày tháng đổi thay.
Đường cùng mừng thấy nhau đây,
Phương trời lận đận tuổi đầy ba mươi.
-- Bản dịch của NguyễnTâmHàn --
Đêm rằm tháng giêng ở Quỳnh Hải
***
Đêm rằm vắng ánh trăng vằng vặc
Chỉ có trăng là chẳng đổi thay
Nơi Quỳnh Châu được hưởng xuân này
Đất Hồng Lĩnh nhà tan cửa nát
Ngày tháng qua đầu giờ điểm bạc
Lòng ngổn ngang giữa bước đường cùng
Đã ba mươi, làm khách viễn phương
Chỉ có bóng trăng đêm bầu bạn
***
--Bản dịch của Viên Thu--
Đêm Tết nguyên tiêu đẹp rạng ngời,
Vầng trăng xưa cũng thế mà thôi.
Một trời xuân hứng đâu nhà vậy,
Vạn dặm Quỳnh châu vui tối nay.
Hồng lĩnh tàn gia, thân thích tản,
Bạc đầu ngút hận, tháng ngày trôi.
Đường cùng thương cảm bên nhau gặp,
Xót tuổi ba mươi giạt biển trời.